Poradnik
Czym jest program CPN – Ceny Paliw Niżej?
CPN to rządowy pakiet Donalda Tuska, który ma powstrzymać nadmierny wzrost cen paliw na stacjach i zmniejszyć wydatki kierowców. Opiera się na trzech filarach: niższym VAT (8% zamiast 23%), niższej akcyzie oraz maksymalnych cenach benzyny 95, benzyny 98 i oleju napędowego, ogłaszanych przez Ministra Energii.
8%
stawka VAT na benzynę i diesla (zamiast 23%)
1 mln zł
maksymalna kara dla stacji za przekroczenie limitu
31.12.2026
planowany koniec obecnej odsłony programu
Oś czasu programu
Koniec marca 2026
Odsłona I – start CPN
Reakcja na drożejącą ropę w związku z wojną USA i Izraela z Iranem. Obniżony VAT (z 23% do 8%) i akcyza oraz po raz pierwszy mechanizm cen maksymalnych ogłaszanych przez Ministra Energii. Obowiązywała do końca czerwca (obniżona akcyza – do połowy czerwca).
17–31 sierpnia 2026
Odsłona II
Powrót programu z obniżonym VAT i cenami maksymalnymi, ale bez obniżki akcyzy. Po 31 sierpnia program wygasł – wrócił VAT 23% i brak limitów.
od 3 października 2026
Odsłona III – obecna
Uruchomiona po wejściu w życie przepisów ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych, podpisanej przez prezydenta Karola Nawrockiego (który skierował ją jednocześnie do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej). Obniżony VAT, niższa akcyza i ceny maksymalne mają obowiązywać do 31 grudnia 2026 r.
Grudzień 2026
Co dalej?
Decyzja o ewentualnym przedłużeniu programu ma zapaść w grudniu. Bez niej od 1 stycznia 2027 r. limity przestaną obowiązywać.
Jak są ustalane ceny maksymalne?
Cenę maksymalną wylicza Minister Energii według wzoru zapisanego w ustawie. W dni robocze publikuje obwieszczenie w Monitorze Polskim – na dzień następny (piątkowe obejmuje sobotę, niedzielę i poniedziałek). W obwieszczeniu podana jest cena netto za 1 dm³ oraz cena powiększona o VAT za 1 litr. Stacje mogą sprzedawać taniej, ale nie drożej.
Kto za to płaci?
Koszt trzeciej odsłony (szacowany na ok. 5 mld zł) ma być pokryty z nowego podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Podstawą opodatkowania jest nadwyżka przychodów ponad poziom wyznaczony na podstawie historycznej marży z 2025 r., powiększonej o 20%.
Pytania i odpowiedzi
Czym jest program CPN – Ceny Paliw Niżej?
CPN (Ceny Paliw Niżej) to rządowy pakiet, którego celem jest ograniczenie wzrostu cen paliw na stacjach. Składa się z obniżonego VAT na benzynę i olej napędowy (z 23% do 8%), obniżonej akcyzy oraz maksymalnych cen detalicznych ogłaszanych przez Ministra Energii. Pierwsza odsłona ruszyła pod koniec marca 2026 r., druga obowiązywała 17–31 sierpnia, a trzecia działa od 3 października 2026 r.
Czy program CPN obejmuje autogaz (LPG)?
Nie. Tarcza w ramach Pakietu CPN wyznacza urzędowe maksymalne limity cenowe wyłącznie dla benzyn (Pb95, Pb98) oraz oleju napędowego (ON). Autogaz (LPG) nie jest objęty administracyjnym limitem ceny maksymalnej i jego stawki na stacjach kształtują się na zasadach w pełni rynkowych.
Kiedy publikowane są maksymalne ceny paliw?
Minister Energii ogłasza obwieszczenie w każdy dzień roboczy, a ceny obowiązują od dnia następnego. Obwieszczenie z piątku obejmuje sobotę, niedzielę i poniedziałek. W przypadku świąt obowiązuje cena ogłoszona w ostatnim dniu roboczym – aż do kolejnego dnia roboczego włącznie. Obwieszczenia trafiają do Monitora Polskiego, a komunikat pojawia się też na gov.pl, zwykle w godzinach południowych.
Jak długo potrwa program CPN?
Obecna, trzecia odsłona programu ma obowiązywać do 31 grudnia 2026 r. Decyzja o ewentualnym przedłużeniu nie została jeszcze podjęta – według zapowiedzi rządu ma zapaść w grudniu. Jeśli mechanizm wygaśnie, od 1 stycznia 2027 r. administracyjne limity przestaną obowiązywać.
Czy stacja może sprzedawać paliwo taniej niż cena maksymalna?
Tak. To cena maksymalna, czyli górny limit – stacje mogą oferować niższe stawki. Za sprzedaż drożej niż limit grozi kara do 1 mln zł.
Kto wprowadził program i kto podpisał ustawę?
Pakiet CPN został przygotowany przez rząd premiera Donalda Tuska. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych (która uruchomiła trzecią odsłonę programu), jednocześnie kierując ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej.
Skąd biorą się maksymalne ceny i co ma do tego ropa Brent?
Limit wyznacza Minister Energii według wzoru zapisanego w ustawie, który odnosi się m.in. do kosztów hurtowych paliw. Te zależą od notowań ropy i produktów rafineryjnych oraz kursu dolara. Dlatego na stronie pokazujemy Brent, benzynę RBOB, diesla i USD/PLN – to wskaźniki pomocnicze, ale nie zastępują oficjalnego obwieszczenia.
Jak program jest finansowany?
Obniżone podatki mają być sfinansowane z nowego podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Szacowany koszt trzeciej odsłony to ok. 5 mld zł, a program ma funkcjonować do końca 2026 r.
Skąd CPN Monitor bierze dane i jak często je odświeża?
Ceny maksymalne pobieramy automatycznie z oficjalnych obwieszczeń w Monitorze Polskim (API Sejmu) oraz z komunikatów Ministerstwa Energii na gov.pl. Notowania ropy i paliw pochodzą z Yahoo Finance, kursy walut z Narodowego Banku Polskiego. Dane odświeżamy co kilka minut.
